محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )

84

بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )

دوزخ در آمدند و براى خويش در برابر خداوند ياورى نيافتند » [ نوح / 25 ] . يعنى آنان كه غرق شدند به كيفر آن گناهشان بود كه نوح را انكار كردند و دعوتش را نپذيرفتند ، چنان كه قرآن كريم - بدون هيچ گونه پيچيدگى و غموضى - تصريح مىكند كه آنان از فرمان نوح سرپيچى كردند ، مىفرمايد : « گفت : پروردگارا ، آنان از فرمان من سر پيچيدند » . آنان دوگانه پرستى بيراه و گمراه كننده را رها نكردند و به پرستش خداوند يكتاى قهار روى نياوردند ، آنگاه اگر توفان فراگير مىبود ، ضرورتا مىبايست دعوت نوح نيز جهان شمول مىشد ، حال آنكه اين طرز تلقى علاوه بر منافاتى كه با آيات قرآن كريم دارد با مبادى اساسى دين اسلام نيز در تعارض است ، از اين روى قطعا مىبايد دعوت نوح ويژهء قوم او بوده باشد و غرق شدگان از گناهكاران بودند ، يا بنابر قول ابن كثير : « امورى همچون گناهانشان و نيز كارهاى بدى كه مرتكب مىشدند و همچنين نفرينى كه پيامبرشان در حقّ آنان كرده دست به دست هم دادند تا اينكه آنان را نابود كنند ، اين را نيز بايد بر آنها افزود كه خداوند متعال مىفرمايد : « وَ أُوحِيَ إِلى نُوحٍ أَنَّهُ لَنْ يُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ إِلَّا مَنْ قَدْ آمَنَ / و به نوح وحى شد كه هرگز از قوم تو - جز آنان كه گرويده‌اند - كسى ديگر ايمان نخواهد آورد » [ هود / 36 ] . آيا از اين آيه بر نمىآيد كه آن كافران تنها از قوم نوح بودند . از آن گذشته آن كشتى كه ساخته شد تنها براى رهايى مؤمنان قوم او و غرق كافران همان قوم بود . آنگاه وقتى خداوند متعال مىفرمايد : « و [ نوح ] كشتى را مىساخت و هر گاه كه گروهى از قومش بر او مىگذشتند ، او را به ريشخند مىگرفتند . مىگفت : اگر ما را به ريشخند مىگيريد ما [ هم ] شما را به ريشخند خواهيم گرفت چنان كه شما به ريشخند مىگيريد » آيا از اين آيه بر نمىآيد كه ريشخند كنندگان از قوم خود او بودند و آنان بودند كه او را انكار مىكردند ؟ در عين حال از آيات زير نيز چيزى جز اين فهميده نمىشود : « قالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِما كَذَّبُونِ / خداوندا ، از آن روى كه مرا دروغزن انگاشتند ، يارىام كن » [ مؤمنون / 26 ] . « پس چون تو و همراهانت بر كشتى قرار يابيد ، بگو : ستايش خداوندى راست كه ما را از گروه ستمكاران رهايى بخشيد » [ مؤمنون / 28 ] . « پس [ دعوت ] او را دروغ انگاشتند و او و كسانى را كه با او بودند ، در كشتى نجات داديم و آنان را جانشين [ پيشينيان ] گردانيديم و كسانى را كه آيات ما را دروغ انگاشتند ، غرق ساختيم ، پس بنگر سرانجام هشدار يافتگان چگونه شد » [ يونس / 73 ] . تمامى اين آيات بر اين حقيقت تأكيد دارند كه غرق شدگان از جمله تكذيب كنندگان حضرت نوح ( ع ) بودند و در عين حال آيهء اخير اشارت دارد كه اين رخداد پس از آن اتفاق